Πλοήγηση

• 1. Τι είναι οι Incoterms;
• 2. Γιατί είναι κρίσιμοι για μια συμφωνία;
• 3. Ομάδες Incoterms (E, F, C, D)
• 4. Βασικοί όροι Incoterms® 2020 με απλή επεξήγηση
• 5. Τι να προσέξω όταν επιλέγω Incoterm
• 6. Ενδεικτικά παραδείγματα
• 7. Σημαντική σημείωση

1. Τι είναι οι Incoterms;

Οι Incoterms (International Commercial Terms) είναι τυποποιημένοι εμπορικοί όροι που ορίζει η Διεθνής Ένωση Επιμελητηρίων (ICC) και χρησιμοποιούνται παγκοσμίως στις συμβάσεις πώλησης.

Με απλά λόγια, απαντούν στο:

• Ποιος πληρώνει τη μεταφορά, την ασφάλιση, τους δασμούς;
• Πού “περνάει” το ρίσκο για τη ζημιά / απώλεια του φορτίου;
• Ποιο σημείο θεωρείται “παράδοση” ανάμεσα σε πωλητή και αγοραστή;

Η τρέχουσα έκδοση είναι οι Incoterms® 2020.

2. Γιατί είναι κρίσιμοι για μια συμφωνία;

Η επιλογή Incoterm επηρεάζει:

• Κόστος: ποιος πληρώνει τι (ναύλο, ασφάλιση, έξοδα φορτοεκφόρτωσης κ.λπ.).
• Ρίσκο: σε ποιο σημείο ο αγοραστής “παίρνει πάνω του” τον κίνδυνο ζημιάς ή απώλειας.
• Πρακτική οργάνωση: ποιος κανονίζει μεταφορές, τελωνειακές διαδικασίες, ασφάλιση.

Αν ο Incoterm δεν είναι σαφής ή είναι λάθος επιλεγμένος, μπορεί εύκολα να οδηγήσει σε διαφωνίες, κρυφά κόστη και προβλήματα σε τελωνεία και μεταφορές.

3. Ομάδες Incoterms (E, F, C, D)

Οι Incoterms συνήθως χωρίζονται σε 4 βασικές “ομάδες”:

• Ομάδα E – Αναχώρηση:
  Ο πωλητής διαθέτει τα εμπορεύματα στις εγκαταστάσεις του. Ο αγοραστής αναλαμβάνει σχεδόν τα πάντα (π.χ. EXW).
• Ομάδα F – Κύρια μεταφορά απλήρωτη από τον πωλητή:
  Ο πωλητής παραδίδει σε μεταφορέα που ορίζει ο αγοραστής (π.χ. FCA, FOB).
• Ομάδα C – Κύρια μεταφορά πληρωμένη από τον πωλητή:
  Ο πωλητής πληρώνει τον ναύλο, αλλά το ρίσκο περνά στον αγοραστή σε συγκεκριμένο σημείο (π.χ. CFR, CIF, CPT, CIP).
• Ομάδα D – Άφιξη στον τόπο προορισμού:
  Ο πωλητής αναλαμβάνει να φέρει τα εμπορεύματα μέχρι τη χώρα / τόπο του αγοραστή (π.χ. DAP, DPU, DDP).

4. Βασικοί όροι Incoterms® 2020 με απλή επεξήγηση

Παρακάτω δίνεται απλή, συνοπτική επεξήγηση. Για πλήρη και νομικά δεσμευτική περιγραφή, απαιτείται το επίσημο κείμενο της ICC.

EXW – Ex Works (Εργοστάσιο / Εγκαταστάσεις πωλητή)

• Ο πωλητής διαθέτει τα εμπορεύματα στις εγκαταστάσεις του (εργοστάσιο, αποθήκη).
• Ο αγοραστής αναλαμβάνει τη φόρτωση, τη μεταφορά, την εξαγωγή, την ασφάλιση κ.λπ.
• Ουσιαστικά, μέγιστη ευθύνη στον αγοραστή, ελάχιστη στον πωλητή.

FCA – Free Carrier (Ελεύθερα σε μεταφορέα)

• Ο πωλητής παραδίδει στον μεταφορέα που ορίζει ο αγοραστής, σε συμφωνημένο τόπο.
• Ο πωλητής αναλαμβάνει τυπικά την εξαγωγική διασάφηση (στις περισσότερες περιπτώσεις).
• Το ρίσκο περνά στον αγοραστή όταν η παράδοση στον μεταφορέα ολοκληρωθεί.

FOB – Free On Board (Ελεύθερα επί πλοίου)

Χρήση μόνο για θαλάσσιες μεταφορές.

• Ο πωλητής παραδίδει όταν τα εμπορεύματα φορτωθούν επί του πλοίου στο λιμάνι φόρτωσης.
• Από εκεί και πέρα, το ρίσκο ανήκει στον αγοραστή.
• Ο πωλητής αναλαμβάνει έξοδα μέχρι τη φόρτωση στο πλοίο.

CFR – Cost and Freight (Κόστος & Ναύλος)

Χρήση μόνο για θαλάσσιες μεταφορές.

• Ο πωλητής πληρώνει τον ναύλο μέχρι το λιμάνι προορισμού.
• Το ρίσκο όμως περνά στον αγοραστή όταν τα εμπορεύματα φορτωθούν στο πλοίο.
• Άρα ο πωλητής πληρώνει τη μεταφορά, αλλά ο αγοραστής “κουβαλά” το ρίσκο μετά τη φόρτωση.

CIF – Cost, Insurance and Freight (Κόστος, Ασφάλιστρο & Ναύλος)

Χρήση μόνο για θαλάσσιες μεταφορές.

• Όπως το CFR, αλλά ο πωλητής αναλαμβάνει και την ασφάλιση μέχρι το λιμάνι προορισμού.
• Το ρίσκο και πάλι περνά στον αγοραστή στη φόρτωση επί του πλοίου.
• Άρα ο πωλητής πληρώνει ναύλο + ασφάλιστρο, αλλά ο αγοραστής είναι ο τελικός “ιδιοκτήτης” του ρίσκου από τη φόρτωση και μετά.

CPT – Carriage Paid To (Μεταφορά πληρωμένη μέχρι)

• Ο πωλητής πληρώνει τη μεταφορά μέχρι τον συμφωνημένο τόπο προορισμού.
• Το ρίσκο περνά στον αγοραστή όταν παραδοθούν τα εμπορεύματα στον πρώτο μεταφορέα.
• Χρήσιμο σε πολυτροπικές μεταφορές (π.χ. συνδυασμός οδικής–θαλάσσιας).

CIP – Carriage and Insurance Paid To (Μεταφορά & Ασφάλιση πληρωμένες μέχρι)

• Όπως το CPT, αλλά ο πωλητής αναλαμβάνει και την ασφάλιση μέχρι τον τόπο προορισμού.
• Το ρίσκο περνά στον αγοραστή κατά την παράδοση στον μεταφορέα.
• Ο πωλητής πρέπει να εξασφαλίσει κάλυψη ασφάλισης με συγκεκριμένο επίπεδο (σύμφωνα με Incoterms® 2020).

DAP – Delivered At Place (Παράδοση σε τόπο)

• Ο πωλητής παραδίδει όταν τα εμπορεύματα είναι διαθέσιμα στον τόπο προορισμού, έτοιμα για εκφόρτωση.
• Ο πωλητής αναλαμβάνει τη μεταφορά και το ρίσκο μέχρι εκεί.
• Οι δασμοί / εισαγωγικές διαδικασίες συνήθως ανήκουν στον αγοραστή (εκτός αν συμφωνηθεί αλλιώς).

DPU – Delivered at Place Unloaded (Παράδοση σε τόπο, εκφορτωμένα)

• Ο πωλητής παραδίδει όταν τα εμπορεύματα έχουν φτάσει και έχουν εκφορτωθεί στον τόπο προορισμού.
• Ο πωλητής αναλαμβάνει και τη μεταφορά και την εκφόρτωση.
• Ο αγοραστής αναλαμβάνει κυρίως εισαγωγικούς δασμούς / φόρους, εκτός αν συμφωνηθεί αλλιώς.

DDP – Delivered Duty Paid (Παράδοση, δασμοί πληρωμένοι)

• Ο πωλητής αναλαμβάνει σχεδόν τα πάντα: μεταφορά, ρίσκο, δασμούς, φόρους, εισαγωγικές διαδικασίες.
• Ο αγοραστής παραλαμβάνει σε “έτοιμη” κατάσταση, χωρίς να μπει σε τελωνειακές διαδικασίες.
• Για τον πωλητή είναι ο όρος με τη μεγαλύτερη ευθύνη και ρίσκο.

5. Τι να προσέξω όταν επιλέγω Incoterm

• Να είναι συγκεκριμένος: π.χ. “CIF Thessaloniki Incoterms® 2020”, όχι απλά “CIF”.
• Να ταιριάζει με τον τρόπο μεταφοράς (π.χ. FOB/CFR/CIF μόνο για θαλάσσιες).
• Να είναι ξεκάθαρο:
  • ποιος πληρώνει ποιο κομμάτι της μεταφοράς,
  • πότε περνά το ρίσκο,
  • ποιος κάνει εξαγωγή / εισαγωγή.
• Να συνδέεται σωστά με τιμή πώλησης (π.χ. EXW vs CIF = τελείως διαφορετική τιμή).
• Σε νέα συνεργασία ή σύνθετα trades, αξίζει μια σύντομη συμβουλή από ειδικό (logistics / τελωνειακό / νομικό).

6. Ενδεικτικά παραδείγματα

Παράδειγμα 1 – EXW vs DDP

Ο ίδιος προμηθευτής μπορεί να δώσει:

• EXW Αθήνα: χαμηλή τιμή προϊόντος, αλλά ο αγοραστής πληρώνει και οργανώνει όλα (μεταφορά, τελωνεία κ.λπ.).
• DDP Βερολίνο: υψηλότερη τιμή, αλλά ο πωλητής αναλαμβάνει τα πάντα μέχρι την παράδοση στη Γερμανία.

Το “φθηνότερο” EXW δεν είναι πάντα πραγματικά φθηνότερο αν ο αγοραστής δεν έχει εμπειρία σε μεταφορές / τελωνεία.

Παράδειγμα 2 – CIF λιμάνι vs DAP αποθήκη

Αν η συμφωνία είναι:

• CIF Πειραιάς: ο πωλητής πληρώνει ναύλο & ασφάλεια μέχρι το λιμάνι, αλλά ο αγοραστής αναλαμβάνει εκτελωνισμό, έξοδα λιμένα, τοπικές μεταφορές.
• DAP αποθήκη αγοραστή: ο πωλητής αναλαμβάνει τη μεταφορά μέχρι την αποθήκη του αγοραστή (χωρίς απαραίτητα να πληρώνει δασμούς).

Στο δεύτερο σενάριο, ο αγοραστής έχει πιο προβλέψιμο συνολικό κόστος μεταφοράς, αλλά ίσως υψηλότερη τιμή μονάδας.

7. Σημαντική σημείωση

Οι παραπάνω επεξηγήσεις είναι συνοπτικές και απλουστευμένες για σκοπούς ενημέρωσης. Δεν αντικαθιστούν το επίσημο κείμενο Incoterms® 2020 της International Chamber of Commerce (ICC) ούτε αποτελούν νομική γνωμοδότηση.

Για τη σύνταξη συμβάσεων και τη λήψη δεσμευτικών αποφάσεων, συνιστάται η αναφορά στην επίσημη έκδοση των Incoterms® 2020 και, όπου χρειάζεται, η συμβουλή εξειδικευμένου νομικού ή τελωνειακού συμβούλου.