Πλοήγηση ανά επαγγελματία

• Μεταφορέας / Οδική μεταφορική
• Αποθήκη / 3PL
• Εκτελωνιστής / Τελωνειακός αντιπρόσωπος
• Διεθνής μεταφορέας / Freight forwarder
• Ασφαλιστής μεταφορών

1. Μεταφορέας / Οδική μεταφορική

Τι να ελέγξω πριν συνεργαστώ

• Δίκτυο & κάλυψη: Ποιες περιοχές εξυπηρετεί πραγματικά και με τι συχνότητα δρομολογίων.
• Εξοπλισμός: Τύποι οχημάτων (κλειστά, μουσαμάδες, ψυγεία), ηλικία στόλου, δυνατότητα ράμπας / ανυψωτικού.
• Χειρισμός ειδικών φορτίων: Έχει εμπειρία σε επικίνδυνα, ψυχόμενα, ευπαθή ή ογκώδη;
• Ασφάλιση & ευθύνη: Τι κάλυψη υπάρχει σε περίπτωση ζημιάς / απώλειας; Πραγματικά, όχι «εντάξει, τα καλύπτουμε».
• Αξιοπιστία χρόνων: Πραγματικοί χρόνοι παράδοσης, όχι μόνο υπόσχεση στο τηλέφωνο.
• Σύστημα παρακολούθησης: Έχει έστω βασικό tracking ή σοβαρή ενημέρωση για καθυστερήσεις;
• Οικονομική εικόνα: Φαίνεται σταθερός ή αλλάζει ΑΦΜ και επωνυμίες κάθε τρεις και λίγο;

Τι πρέπει να είναι γραπτά

• Χρόνοι παράδοσης (ενδεικτικοί αλλά συγκεκριμένοι) και πώς σε ενημερώνει όταν δεν τους πιάνει.
• Τιμές, χρεώσεις, κλίμακες (ανά παλέτα, βάρος, όγκο), ελάχιστες χρεώσεις.
• Extra χρεώσεις: αναμονές, ραντεβού, δεύτερες προσπάθειες παράδοσης, νησιά κ.λπ.
• Πολιτική για ζημιές, απώλειες, claims και προθεσμίες δήλωσης ζημιάς.

Red flags

• Γενικές απαντήσεις, χωρίς νούμερα και χωρίς διάθεση να τα βάλει σε γράψιμο.
• Πολλά παράπονα για ζημιές / καθυστερήσεις και «φταίνε πάντα οι άλλοι».
• Δεν μπορεί να σου πει ξεκάθαρα τι γίνεται αν χαθεί / χτυπηθεί ένα φορτίο.

2. Αποθήκη / 3PL

Τι να ελέγξω πριν συνεργαστώ

• Τοποθεσία & πρόσβαση: Κοντά σε βασικούς δρόμους / λιμάνια; Τι ωράριο λειτουργίας έχει;
• Υποδομές: Ράμπες, ύψη, ράφια, ψυκτικοί θάλαμοι, χώρος για επικίνδυνα κ.λπ.
• Ασφάλεια: CCTV, έλεγχος πρόσβασης, φύλαξη, πυρασφάλεια, σχέδια αντιμετώπισης συμβάντων.
• Συστήματα (WMS): Πώς καταγράφονται τα αποθέματα; Μπορεί να σου δίνει reports και ιχνηλασιμότητα;
• Εμπειρία στο δικό σου αντικείμενο: Έχει δουλέψει με αντίστοιχα προϊόντα (τροφίμα, χημικά, spare parts κ.λπ.);
• Δυναμικότητα & peaks: Μπορεί να “αντέξει” σε σεζόν / αιχμές ή θα κρεμάσει με το πρώτο volume;

Τι πρέπει να είναι γραπτά

• Τύποι υπηρεσιών που παρέχει (αποθήκευση, cross-docking, picking, packing, VAS κ.λπ.).
• Τρόπος χρέωσης: ανά παλέτα/μέρα, ανά θέση, ανά κίνηση, ελάχιστες χρεώσεις.
• Επίπεδο υπηρεσιών (SLA): χρόνοι εισαγωγής, picking, φόρτωσης, ενημέρωσης.
• Ευθύνη σε περίπτωση απώλειας / ζημιάς αποθέματος και πώς υπολογίζεται η αποζημίωση.

Red flags

• Δεν υπάρχει σοβαρό σύστημα αποθήκης – «τα κρατάμε σε Excel» για μεγάλη δραστηριότητα.
• Καμία αναφορά σε FIFO/FEFO/lot tracking ενώ τα προϊόντα σου το χρειάζονται.
• Ασαφείς χώροι, “στριμωγμένα” φορτία, χωρίς ξεκάθαρη σήμανση.

3. Εκτελωνιστής / Τελωνειακός αντιπρόσωπος

Τι να ελέγξω πριν συνεργαστώ

• Εξειδίκευση: Έχει εμπειρία στα είδη προϊόντων σου (κωδικοί, άδειες, πιστοποιητικά);
• Γνώση αγορών: Γνωρίζει τις χώρες/αγορές με τις οποίες δουλεύεις ή θες να μπεις;
• Διαθεσιμότητα: Είναι προσβάσιμος όταν προκύψει θέμα (έλεγχος, μπλοκάρισμα κ.λπ.);
• Τεκμηρίωση: Κρατά αρχείο ταξινομήσεων, αποφάσεων και μπορεί να σου εξηγήσει το “γιατί”.
• Συνεργασία με logistics / αποθήκη: Επικοινωνεί πρακτικά με τον μεταφορέα και την αποθήκη ή όλα περνάνε από εσένα;

Τι πρέπει να είναι γραπτά

• Αμοιβές (per declaration, per service) και τι περιλαμβάνουν.
• Ποιος ετοιμάζει ποια έγγραφα (εσύ, ο προμηθευτής, ο εκτελωνιστής) και σε τι χρόνο.
• Τι ευθύνη αναλαμβάνει για λανθασμένη δήλωση ή λάθος ταξινόμηση (όσο γίνεται).
• Τρόπος επικοινωνίας σε επείγουσες υποθέσεις (τηλέφωνο, email, ώρες).

Red flags

• Αρνείται να εξηγήσει τον κωδικό / δασμούς – “έτσι είναι, μην ρωτάς πολλά”.
• Δίνει “πολύ καλές” λύσεις χωρίς να φαίνεται η βάση τους (π.χ. υπερβολικά χαμηλοί δασμοί χωρίς εξήγηση).
• Δεν σηκώνει τηλέφωνα σε δύσκολες υποθέσεις ή καθυστερεί μέρες σε απαντήσεις.

4. Διεθνής μεταφορέας / Freight forwarder

Τι να ελέγξω πριν συνεργαστώ

• Δίκτυο συνεργατών: Έχει σοβαρούς agents στις χώρες που σε ενδιαφέρουν ή δουλεύει “ό,τι να ’ναι”;
• Συνδυασμένες λύσεις: Μπορεί να συντονίσει θαλάσσιο, αεροπορικό, οδικό και αποθήκευση;
• Διαφάνεια σε χρεώσεις: Σαφήνεια σε local charges, surcharges, demurrage/detention κ.λπ.
• Εμπειρία σε συγκεκριμένα trades: Π.χ. Ασία–Ελλάδα, Β. Ευρώπη–Ελλάδα κ.λπ.
• Υποστήριξη σε προβλήματα: Πώς κινείται όταν κάτι πάει στραβά (χαμένο container, καθυστερήσεις, αλλαγή πλοίου);

Τι πρέπει να είναι γραπτά

• Τιμοκατάλογος ή τουλάχιστον σαφείς δομές τιμολόγησης (freight + local charges).
• Ποιοι χρόνοι transit δίνονται και πόσο συχνά αλλάζουν.
• Πολιτική σε ακυρώσεις, αλλαγές κρατήσεων, no-show κ.λπ.
• Διαχωρισμός ευθυνών: τι αναλαμβάνει ο ίδιος, τι είναι ευθύνη shipping line, τι ευθύνη δική σου.

Red flags

• Πολύ “γυαλιστερές” τιμές χωρίς να φαίνεται τι περιλαμβάνεται – λείπουν local / hidden charges.
• Καμία σαφήνεια σε ποιος φταίει όταν υπάρχει καθυστέρηση / ζημιά.
• Δεν σου δίνει ποτέ κάτι γραπτά (προσφορές, όρους, email επιβεβαίωσης).

5. Ασφαλιστής μεταφορών

Τι να ελέγξω πριν συνεργαστώ

• Εμπειρία σε cargo: Δεν είναι όλες οι ασφαλίσεις ίδιες – χρειάζεται γνώση σε μεταφορές, όχι μόνο “γενική” αστική ευθύνη.
• Τύπος κάλυψης: Αν καλύπτει πραγματικά “από αποθήκη σε αποθήκη” (all risks) ή μόνο συγκεκριμένα συμβάντα.
• Όρια & εξαιρέσεις: Τι όρια κάλυψης έχει ανά αποστολή / έτος; Τι ΔΕΝ καλύπτει;
• Διαδικασία claim: Τι στοιχεία χρειάζονται, σε πόσο χρόνο πρέπει να δηλωθεί ζημιά, πόσο γρήγορα αποζημιώνει συνήθως.

Τι πρέπει να είναι γραπτά

• Ακριβές είδος κάλυψης (π.χ. Institute Cargo Clauses A/B/C ή άλλο ισοδύναμο).
• Όρια, απαλλαγές, εξαιρέσεις, ειδικές ρήτρες.
• Βήματα που πρέπει να ακολουθήσεις σε περίπτωση ζημιάς (φωτογραφίες, surveyor, προθεσμίες).

Red flags

• Εστιάζει μόνο στην τιμή και όχι στο τι πραγματικά καλύπτεται.
• Δυσκολεύεται να εξηγήσει με απλά λόγια τη διαφορά ανάμεσα σε βασική και “full” κάλυψη.
• Δεν έχει καθαρή εικόνα για το πώς καλύπτονται διεθνείς μεταφορές, μόνο εγχώριες.

Συνοψίζοντας

Σε κάθε συνεργασία στο logistics chain, η βασική ιδέα είναι η ίδια: εξειδίκευση στο αντικείμενό σου, διαφάνεια σε χρεώσεις, ξεκάθαρες ευθύνες και γραπτοί όροι.

Όσο πιο πολλά “τα βρίσκουμε” ακούς χωρίς χαρτί και μολύβι, τόσο πιο πιθανό είναι να τα “χάσεις” αργότερα σε χρόνο, χρήμα ή φήμη.